Bảo tồn và nâng cao các loài cây thuốc nam quý mà mục đích của dự án “Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ xây dựng mô hình nhân giống, trồng, thu hái sơ chế bảo quản cây sâm trâu theo tiêu chuẩn GACP-WHO làm vật liệu sản xuất cao sâm dược và siro ho lâm dược trên địa bàn Bắc Kạn”
Thức tỉnh đất đất ít màu mỡ
Vừa không lâu, nơi đồi núi khu vực thôn Huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang mọc lên toàn cỏ. Đầu năm 2019, khi Công ty cổ phần Nguyễn Dược Liệu Sơn Động triển khai dự án trồng giống cây sát sâm, đất rừng nơi đây đã được khoác lên một mảng màu xanh mới.
Theo ông Đỗ Tuấn Huy, Phó Chủ tịch UBND ngày trước, nơi này có nhiều cây thuốc nhưng do khai thác quá nhiều nên hiện tại đã không còn. Nay có dự án triển khai bảo tồn, trồng mới loại dược liệu quý, dân làng đã nhanh chóng tiếp cận.
Được biết, một trong nhiều mục tiêu của dự án này là giúp bà con quan tâm hơn đến việc phát triển cây thuốc, đồng thời hỗ trợ người dân biết áp dụng kỹ thuật vào trồng, chăm sóc, thu hoạch và chế biến dược liệu theo hướng sản xuất hàng hoá để cung cấp nguyên liệu cho sản xuất dược liệu các nhà máy sản xuất thuốc chữa bệnh.
Theo ông Vũ Huy Kiên, cán bộ kỹ thuật Công ty cổ phầnNguyễn Y Dược Bắc Sơn, do áp dụng theo kỹ thuật mới từ gieo ươm giống mô hom cho tới cách trồng, chăm sóc nên đơn vị đã chú trọng khâu tập huấn và chuyển giao kỹ thuật cho người dân tham gia.
Và, quan tâm giám sát quá trình thực hiện, dân làng đã tiếp thu và ứng dụng những phương pháp mới vào sản xuất. Kết quả, không ít diện tích trước đây bỏ không đã được thay thế từ nhiều loại thuốc nam quý. Sau hơn 1 năm triển khai dự án, đến nay toàn xã có hơn chục ha cây sâm nam. Các loại cây trồng này đang sinh trưởng, phát triển tốt.
Không chỉ trồng ở Nghĩa Phương, nhằm phát triển mở rộng diện tích cây thuốc nam, Công ty cổ phần Nguyễn Y Dược Bắc Sơn còn triển khai trồng giống cây sát sâm tại các xã Trường Sơn (Lục Nam), Tuấn Đạo (Sơn Động-Bắc Giang), Đồng Tâm, Hồng Kỳ, Hương Vỹ (Yên Thế-Bắc Giang) với diện tích hàng chục ha.
Là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dược liệu, qua thực tế sản xuất của đơn vị, một ha trồng cây cát sâm sau chu kỳ 3 năm cho thu hoạch 7-8 tấn tươi; với giá bán bình quân 150 nghìn đồng/kg đã mang lại thu nhập hơn 1,1 tỷ đồng. Cùng đó, một ha sâm cau sau chu kỳ 2 năm cho năng suất 4 tấn tươi với giá 150 nghìn đồng/kg đã cho thu nhập 600 triệu đồng, cao hơn nhiều so với nhiều loại cây trồng lâm nghiệp trên cùng đơn vị diện tích như:giống cây giổi xanh
Quy hoạch, mở rộng diện tích
Không chỉ có cây sâm nam, nhằm đa dạng các loại thuốc tạo nguồn sản phẩm đầu vào phục vụ cho sản xuất kinh doanh, hiện nay Công ty cổ phần Y Dược Yên Thế còn triển khai trồng nhiều loại cây như: Ba kích tím, kim ngân, củ mài, cà gai leo, kim tiền thảo, địa liền... Ở một số địa phương trong tỉnh.
Với lợi thế về địa lý tự nhiên và nguồn nhân lực dồi dào, những năm qua một số địa phương trong tỉnh đã trồng nhiều loài cây dược liệu như: Ba kích, trà hoa vàng, đinh lăng, nhân trần, địa liền, sâm nam núi Dành (cát sâm), sâm cau, kim tiền thảo...
Tuy nhiên, quy mô sản xuất còn manh mún, tự phát, chưa được áp dụng triệt để các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong quy trình nhân giống, trồng, thu hái, bảo quản và chế biến cây thuốc.
Theo ông Vũ Đức, Giám đốc Công ty cổ phần Y Dược Bắc Sơn, thị trường tiêu thụ các loại dược liệu hiện nay rất rộng mở. Các công ty dược, nhà sản xuất các loại dược liệu chữa bệnh trong nước có nhu cầu cao song do chưa làm chủ được quy trình sản xuất, chưa có quy hoạch phát triển rõ ràng nên bà con không mạnh dạn tiếp cận những cây trồng này.
Với lợi thế về đất lâm nghiệp, thậm chí những loại thuốc này có thể trồng dưới tán rừng. Chính vì vậy, việc quan tâm quy hoạch và phát triển thành vùng cây thuốc nam quý hiếm là cần thiết.
Để khai thác có hiệu quả tiềm năng, mở rộng diện tích cây dược liệu trong cơ cấu nông nghiệp thời gian tới, các cơ quan, ban ngành cần phối hợp hỗ trợ nông dân liên kết với doanh nghiệp (DN), các nhà khoa học áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến vào sản xuất.
Các địa phương xây dựng các chính sách hỗ trợ nông dân sản xuất và xúc tiến thương mại, liên kết với DN chế biến dược phẩm bảo đảm đầu ra cho sản phẩm... Những điều đó không chỉ góp phần bảo vệ sinh thái rừng bền vững mà còn bảo tồn và phát triển nguồn gen các loài thuốc nam quý hiếm và cho hiệu quả kinh tế cao.Bài viết mới: giống cây lát hoa